01 · SAP Nedir?
Bu derste öğrenecekleriniz
Şirket içindeki bilgilerin nasıl birbirine bağlandığını, SAP ile ERP arasındaki farkı ve SAP ile çalışan kişilerin rollerini öğrenin.
1. SAP ile ERP arasındaki farkı açıklamak
2. Bir siparişi ekipler arasında takip etmek
3. Modülleri ve çalışma rollerini ayırmak
SAP ve ERP aynı şey mi?
ERP, Enterprise Resource Planning ifadesinin kısaltmasıdır: kurumsal kaynak planlaması. İşletmenin satış, satın alma, stok, üretim ve finans süreçlerini bağlantılı şekilde yönetmesine yardımcı olan yazılım yaklaşımıdır. SAP ise bu alanda ürünler geliştiren bir yazılım şirketidir. Günlük konuşmada “SAP kullanıyoruz” denildiğinde çoğunlukla SAP’nin bir iş uygulaması veya ERP ürünü kastedilir. Bu nedenle ERP bir kategori, SAP ise bu kategoride çözüm sunan şirketlerden biridir. Her ERP yazılımı SAP değildir; SAP’nin sunduğu bütün ürünler de yalnızca ERP ile sınırlı değildir.
• ERP: sistemin genel yaklaşımı
• SAP: yazılım sağlayıcısı
• SAP ERP / SAP S/4HANA: ürün ailesi bağlamı
Şirket neden ortak sisteme ihtiyaç duyar?
Satış ekibi siparişi bir dosyada, depo stokları başka bir dosyada, finans faturaları ayrı bir yerde tutarsa aynı bilgi farklı şekillerde güncellenebilir. Satışın gördüğü stok ile depodaki miktar uyuşmayabilir. ERP, ekiplerin ortak tanımlar ve bağlantılı işlem kayıtları üzerinden çalışmasını sağlar. Ancak yazılım tek başına veri kalitesini garanti etmez: doğru ürün, miktar ve tarih girilmeli; sorumluluklar belirlenmelidir. Entegrasyonun değeri, bir ekibin yaptığı işlemin diğer ekipler tarafından izlenebilmesidir. Herkesin her kaydı değiştirmesi gerekmez; roller ve yetkiler farklı olabilir.
Satış → Stok → Finans
• Ortak ürün ve müşteri tanımları
• İşlemler arasında izlenebilir bağlantı
• Yetkiye göre erişim ve sorumluluk
Örnek: kahve makinesi siparişi
Müşteri 10 kahve makinesi istiyor. Satış ekibi müşteriyi, ürünü, miktarı ve ihtiyaç tarihini siparişe girer. Sonra ürünün karşılanabilirliği değerlendirilir. Stok yeterliyse sevkiyat hazırlanabilir. Yetersizse süreç satın alma veya üretim ihtiyacına ilerleyebilir. Sevkiyat ve faturalama kayıtları satış süreciyle ilişkilidir; ödeme finans tarafında izlenir. Bu akış bir öğretim örneğidir: her şirket her adımı aynı biçimde kullanmaz ve her satış siparişi otomatik olarak satın alma siparişi oluşturmaz. Asıl amaç, bir talebin ekipler arasında nasıl ilerlediğini görmektir.
• Başlangıç: müşteri, ürün, miktar, tarih
• Karar: stoktan teslim mi, tedarik mi?
• Sonuç: teslimat, fatura ve ödeme takibi
Modüller nasıl birlikte çalışır?
Modüller iş alanlarına odaklanır. SD satış ve dağıtımı, MM malzeme ve satın almayı, PP üretim planlamayı, PM bakım yönetimini kapsar. FI finansal muhasebe, CO yönetim muhasebesi ve maliyet takibi, QM ise kalite yönetimi ile ilişkilidir. Bir modülü ayrı bir ada gibi düşünmeyin. Bakımda kullanılan bir yedek parça MM ile, işçilik maliyeti CO ile, üretimi durduran bir arıza PP ile bağlantı kurabilir. Gerçek sistemde kullanılan uygulamalar ve modül adları ürün sürümüne göre değişebilir; süreçler arasındaki ilişkiyi anlamak kalıcı bilgidir.
• SD / MM: satış, malzeme ve satın alma
• PP / PM / QM: üretim, bakım ve kalite
• FI / CO: muhasebe ve maliyet
Kullanıcı, anahtar kullanıcı ve danışman
İş kullanıcısı günlük işlemleri yürütür: sipariş açar, stok hareketi kaydeder veya bakım işini takip eder. Anahtar kullanıcı, kendi iş alanını iyi bilir ve test, eğitim, süreç doğrulama gibi çalışmalara katkı verir. Danışman ise ihtiyacı analiz eder, uygun çözümü tasarlar ve yetkisi dahilinde uyarlama yapar. Teknik ekipler geliştirme ve entegrasyon konularında görev alabilir. Bir danışmanın sadece ekran düğmelerini bilmesi yetmez; kullanıcının işi neden ve hangi sırayla yaptığını anlaması gerekir. Bu rollerin kapsamı şirkete göre farklılaşabilir.
• Kullanıcı: işlemi yürütür
• Anahtar kullanıcı: iş sürecini temsil eder
• Danışman: ihtiyacı çözüm ve uyarlamaya dönüştürür
Öğrenmeye nereden başlamalı?
Önce genel ekran kullanımını, temel kayıtları ve bir iş akışını öğrenin. Sonra ilginize ve iş deneyiminize uygun bir alanda derinleşin. PM için ekipman, organizasyon atamaları, iş yeri, bildirim ve bakım siparişi bağlantısı iyi bir başlangıçtır. Bütün modüllerde uzman olmanız gerekmez; komşu süreçlerin sizin işinizi nasıl etkilediğini bilmek önemlidir. Kullanıcı birkaç modülde günlük işlem yapabilir; bu, bütün modüllerin uyarlamasını bildiği anlamına gelmez. Destek işi mevcut sorunları çözmeye, proje işi ise yeni kurulum veya değişikliklerin hayata geçirilmesine odaklanabilir.
• 1. Temel ekranlar ve işlem kodları
• 2. Bir iş sürecini baştan sona takip
• 3. İlgili modülde uygulama ve uyarlama
Kendiniz deneyin
1. Müşteri 10 ürün istiyor, stokta 6 ürün var. Hangi ekipler neden devreye girebilir?
2. SAP ve ERP farkını tek cümlede anlatın.
3. Günlük sipariş açan kişiyle sipariş sürecini uyarlayan kişinin rolünü ayırın.
Cevap anahtarı
1. Satış talebi ve tarihi netleştirir; depo mevcut stoku doğrular; eksik miktar için satın alma veya üretim değerlendirilir. Teslimat ve fatura ilerlediğinde finans devreye girer. Akış şirket kurulumuna bağlıdır.
2. ERP bir yazılım kategorisi ve süreç yaklaşımıdır; SAP bu alanda ürünler sunan bir şirkettir.
3. İlki iş kullanıcısıdır; ikincisi genellikle danışman veya şirket içindeki yetkili SAP uzmanıdır.
Kısa sözlük
ERP: Kurumsal kaynak planlaması
Module: İş alanına odaklanan fonksiyon grubu
Transaction: Sistemde yürütülen işlev veya işlem
Configuration: Sistemi iş ihtiyacına göre uyarlama
Key user: İş sürecini temsil eden deneyimli kullanıcı
Kaynaklar ve sonraki adım
Eğitmen: Enes Alku — SAP PM / PP. Ekranlar ilgili ERPHub dersinden alınmıştır. SAP sürümü, yetkiler ve şirket uyarlaması ekranları değiştirebilir.